शिक्षक भरती
शिक्षक भरती व TAIT परीक्षा 2026
महाराष्ट्रातील शासकीय व अनुदानित शाळांमधील शिक्षक भरतीसाठी घेतली जाणारी अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणी (TAIT) आणि पवित्र पोर्टलमार्फत होणारी निवड प्रक्रिया.
- आयोजक संस्था
- महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद / शालेय शिक्षण विभाग
- शैक्षणिक पात्रता
- D.Ed / B.Ed
- एकूण जागा
- २०,०००+ जागा
- अधिकृत Website
- mahatait.in
परीक्षेची ओळख
महाराष्ट्रात शिक्षक भरती दोन टप्प्यांत होते:
- TAIT परीक्षा — अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणी. ही गुणवत्ता ठरवणारी परीक्षा.
- पवित्र पोर्टल — TAIT च्या गुणांच्या आधारे ऑनलाइन पद्धतीने शाळा निवड व नियुक्ती.
याशिवाय शिक्षक होण्यासाठी TET (शिक्षक पात्रता परीक्षा) उत्तीर्ण असणे अनिवार्य आहे. TET ही पात्रता परीक्षा आहे — ती उत्तीर्ण झाल्याशिवाय TAIT चा उपयोग होत नाही.
पवित्र पोर्टलमुळे निवड प्रक्रिया पूर्णपणे पारदर्शक झाली आहे — गुणवत्तेनुसार आणि उमेदवाराच्या पसंतीक्रमानुसार शाळा दिली जाते.
पात्रता
प्राथमिक शिक्षक (इयत्ता १ ते ५)
- १२वी (किमान ५०%) + D.Ed / D.El.Ed
- TET पेपर १ उत्तीर्ण
उच्च प्राथमिक शिक्षक (इयत्ता ६ ते ८)
- पदवी (किमान ५०%) + B.Ed किंवा D.Ed
- TET पेपर २ उत्तीर्ण
माध्यमिक शिक्षक (इयत्ता ९ ते १२)
- पदवी / पदव्युत्तर + B.Ed
- संबंधित विषयात पदवी आवश्यक
सर्वांसाठी TAIT देणे आवश्यक आणि मराठीचे ज्ञान अनिवार्य.
वयोमर्यादा
खुला प्रवर्ग: १८ - ३८ वर्षे; मागासवर्गीय: १८ - ४३ वर्षे. TET परीक्षेसाठी वयोमर्यादा नाही.
वयोमर्यादा Calculator
तुमची जन्मतारीख टाका — तुम्ही किती वर्षे पात्र आहात ते लगेच कळेल.
Exam Pattern
TAIT परीक्षा
| विभाग | प्रश्न | गुण |
|---|---|---|
| अभियोग्यता (Aptitude) | १०० | १०० |
| बुद्धिमत्ता (Intelligence) | १०० | १०० |
| एकूण | २०० | २०० |
वेळ १२० मिनिटे, ऑनलाइन (CBT), ऋण गुण नाहीत.
TET परीक्षा
| पेपर | विषय | गुण |
|---|---|---|
| पेपर १ (इ. १-५) | बालमानसशास्त्र, भाषा १, भाषा २, गणित, परिसर अभ्यास | १५० |
| पेपर २ (इ. ६-८) | बालमानसशास्त्र, भाषा १, भाषा २, गणित-विज्ञान किंवा सामाजिक शास्त्रे | १५० |
उत्तीर्णतेसाठी ६०% गुण आवश्यक (मागासवर्गीयांना ५५%).
Syllabus
TAIT — अभियोग्यता
- गणितीय क्षमता — शेकडेवारी, सरासरी, गुणोत्तर, नफा-तोटा
- भाषिक क्षमता — मराठी व इंग्रजी व्याकरण, आकलन
- अवकाशीय क्षमता (Spatial ability)
- शिक्षकीय अभिवृत्ती व व्यावसायिक कौशल्य
TAIT — बुद्धिमत्ता
- तर्कक्षमता, मालिका, सांकेतिक भाषा
- आकृती पूर्ण करणे, वर्गीकरण
- समस्या निराकरण, निर्णयक्षमता
TET — बालमानसशास्त्र व अध्यापनशास्त्र
- बालविकासाचे टप्पे, अध्ययन सिद्धांत (पियाजे, वायगोत्स्की)
- समावेशक शिक्षण, विशेष गरजा असलेली मुले
- मूल्यमापन व सातत्यपूर्ण सर्वंकष मूल्यमापन (CCE)
- शिक्षण हक्क कायदा (RTE) २००९
वेतन व पदे
| पद | वेतनश्रेणी | अंदाजे वेतन |
|---|---|---|
| प्राथमिक शिक्षक | S-13 | ₹४५,००० - ₹५२,००० |
| उच्च प्राथमिक शिक्षक | S-13 | ₹४५,००० - ₹५२,००० |
| माध्यमिक शिक्षक | S-15 | ₹५५,००० - ₹६२,००० |
Cut Off
पवित्र पोर्टलवरील निवड TAIT च्या गुणांवर होते. २०० पैकी सर्वसाधारण कल: खुला १३० - १५५, OBC १२० - १४५, SC ११० - १३५, ST १०० - १२५. लोकप्रिय जिल्ह्यांतील शाळांसाठी कट ऑफ जास्त राहतो.
तयारी कशी करावी
१. आधी TET, मग TAIT
TET उत्तीर्ण नसाल तर TAIT चे गुण कितीही असले तरी नियुक्ती मिळणार नाही. पहिले प्राधान्य TET ला द्या — तिथे ६०% हे निश्चित लक्ष्य आहे, स्पर्धा नाही.
२. TAIT ला ऋण गुण नाहीत
२०० पैकी एकही प्रश्न सोडू नका. वेळेच्या शेवटी उरलेले सर्व प्रश्न भरा — तोटा शून्य आहे.
३. अध्यापनशास्त्र हा गाभा
बालमानसशास्त्र, अध्ययन सिद्धांत आणि RTE कायदा हे TET व TAIT दोन्हीत येतात. एकदा नीट समजून घेतल्यास दुहेरी फायदा.
४. पवित्र पोर्टलवर पसंतीक्रम काळजीपूर्वक भरा
एकदा शाळा निवडल्यावर बदल करता येत नाही. जिल्हा, अंतर आणि शाळेचा प्रकार विचारात घेऊन वास्तववादी पसंतीक्रम भरा.
संदर्भ Books
- बालमानसशास्त्र व अध्यापनशास्त्र — राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ
- मो. रा. वाळंबे — मराठी व्याकरण
- आर. एस. अगरवाल — बुद्धिमत्ता व अंकगणित
- शिक्षण हक्क कायदा २००९ — अधिकृत प्रत
- मागील TAIT व TET प्रश्नपत्रिका
महत्त्वाच्या तारखा
| टप्पा | तारीख | Status |
|---|---|---|
| TAIT जाहिरात | रिक्त जागांनुसार | संभाव्य |
| TAIT परीक्षा | अर्जानंतर ६ - १० आठवडे | संभाव्य |
| पवित्र पोर्टल निवड | TAIT निकालानंतर | संभाव्य |
या परीक्षेची तयारी आमच्या Apps मधून करा
शिक्षक भरती व TAIT परीक्षा विषयी वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
TET ही पात्रता परीक्षा आहे — ती उत्तीर्ण झाल्याशिवाय शिक्षक होता येत नाही, पण तिच्या गुणांवर निवड होत नाही. TAIT ही गुणवत्ता ठरवणारी परीक्षा आहे — पवित्र पोर्टलवरील निवड TAIT च्या गुणांवर होते. दोन्ही आवश्यक आहेत.
NCTE च्या सुधारित निर्णयानुसार TET प्रमाणपत्र आजीवन वैध आहे. पूर्वी ही मुदत ७ वर्षे होती.
TET ही पात्रता परीक्षा आहे — ती उत्तीर्ण झाल्याशिवाय शिक्षक होता येत नाही, पण उत्तीर्ण होणे म्हणजे नोकरी नव्हे. TAIT ही गुणवत्ता ठरवणारी परीक्षा आहे आणि पवित्र पोर्टलवरील निवड याच गुणांवर होते. क्रम असा: आधी TET उत्तीर्ण, मग TAIT मध्ये चांगले गुण, मग पवित्रवर प्राधान्यक्रम.
प्राथमिक शिक्षकासाठी इयत्ता १२ वी आणि D.El.Ed (D.T.Ed); माध्यमिक शिक्षकासाठी पदवी आणि B.Ed. दोन्हीसाठी संबंधित स्तराची TET उत्तीर्ण असणे अनिवार्य आहे.
अध्यापनशास्त्र, बालमानसशास्त्र आणि अभियोग्यता या घटकांना सर्वाधिक वजन आहे. बरेच उमेदवार सामान्यज्ञान व अंकगणितावर वेळ घालवतात आणि हे घटक शेवटी ठेवतात — गुणांचे विभाजन नेमके उलट सांगते.